"So na ranu/Nepoznati" KC GRAD 1-14. X 2018.
So na ranu/Nepoznati
Kulturni centar GRAD
1-14. 10. 2018.
Fotografije: Katarina Ćirković



Jelen u centru simbolizma stradanja zarad tradicije?

Izložba So na ranu/ Nepoznati peto je samostalno predstavljanje Nemanje Milenkovića, mladog novosadskog umetnika na završnoj godini Akademije umetnosti u Novom Sadu. Iako još uvek student, Milenković je već izgradio svoj umetnički rukopis i definisao okvire svog stvaralaštva, baziravši ga na istraživanju savremenih odnosa ljudi i životinja sa svim implikacijama koje taj odnos nosi – od tradicije do industrijalizacije i konzumerizma.. S obzirom na kompleksnost ovih odnosa i sve probleme koje sa sobom nose, Milenković već razvija nekoliko serija crteža i akvarela – In vivo, Dekadencija, kao i seriju Nepoznati, kojom se predstavlja na ovoj postavci.
Svaka od ovih celina opusa tretira pojedinačni problem pomenutih odnosno poremećenih odnosa ljudi i životinja, In vivo se bavi laboratorijskim ispitivanjima na životinjama, Dekadencija razmatra procese raspadanja životinjskih leševa u urbanim sredinama i preispituje njihove uzroke.
Serija Nepoznati bavi se jednom jedinom životinjskom vrstom, ali se ona može shvatiti simbolom svih životinja, koje su ugrožene tradiciojom lova. Egzistencijalni značaj lova u primitivnim etapama razvoja ljudske vrste prerastao je putem kulture u plemeniti sport i strast, pa čak i vrstu razonode aristokratije, a zatim i u lov zarad profita, često ilegalan i poguban po neke životinjske vrste. Odabravši jelena, kao vrstu rasprostranjenu na svim kontinentima planete, Milenković želi da predstavi životinju koja najčešće strada na ovaj način. Kao što to biva sa mnogim vrstama divljači i jelen se lovi zarad samo jednog dela tela, rogova. Taksidermija glave jelena sa rogovima je predmet koji je svako od nas imao prilike da vidi, ako ne i poseduje. To je najčešći lovački trofej, a ima isključivo dekorativnu namenu, te Milenković polazi upravo od ove činjenice.
Crteži monumentalnih formata serviraju nam obezglavljene leševe jelena, odnosno, serviraju pozadinu trofeja, ostatak koji je najčešće odbačen, a kulturološki je utišan, opravdan trofejom. Milenković želi da podseti na taj ostatak, na živo biće koje biva žrtvovano, čiji leš biva odbačen. Neutralna minimalistička podloga crteža simbolično naglašava žrtvovanje kao predmet Milenkovićevog interesovanja, bez naturalističkih intencija, ali ipak veoma transparentno. Dok sa jedne strane apstrahuje i izmešta leš iz svog prirodnog okruženja, Milenković svojim crtačkim postupkom i minucioznim građenjem teksture na crtežima uspeva da u detaljima dočara krzno životinje, ponegde i meso koje viri iz njenih rana, crvenom hemijskom olovkom uspeva da nam prikaže i ugruške krvi kao i očiglednu prazninu na mestu gde se nalazila glava životinje. Ipak ovi detalji imalu ulogu da podsete da je ovaj simbol žrtvovanja vrlo konkretna životinjska vrsta koja ima svoje prepoznatljive karakteristike, te da je ne treba do kraja shvatai kao simbol već i kao individualnu žrtvu.
Cilj ovakvih kompozicija nije šok posmatrača samim leševima, već prikaz žrtvovanja individue, dakle živog bića. Monumentalni formati doprinose isticanju simbola ali i činjenica jer su leševi unekim delima dati u prirodnim veličinama. Milenković želi da publici stavi na vagu obe strane lova i trofej i leš i otvori pitanja opravdanosti takvog postupka i te tradicije. Da li u ovom slučaju možemo reći da cilj opravdava sredstva, da je u pitanju strast koja seže od najranijih civilizacija? Ovo su neka od pitanja koja Milenković želi da aktivira u posmatračevoj svesti i dobije odgovore.
Postavku zaokružuje instalacija pod nazivom So na ranu, koja suprotstavljena crtežima u centar pažnje stavlja sam trofej, taksidermiju, koju je Milenković nasledio. Intervenišući nad readymade trofejom autor bira so, zbog simboličke ambivalntnosti koju so ima. Polazeći od dobro poznate izreke sipanja soli na ranu, rogovi obloženi solju se shvataju kao rana, odnosno uzrok problema. Sa druge strane so ima isceliteljska svojstva i veruje se da je sposobna da izvuče negativnu energiju. Ove dve premise grade instalaciju, koja opet ima ulogu vaganja činjenica i argumenata tradicije i žrtvovanja. Prospianjem soli oko samih rogova Milenković naglašava prostor u kom je potrebno iscrpeti negativnu energiju, ali istovremeno rogovi prekriveni solju su uništeni trofej lova i postavlja se pitanje da li je smisleno uništavati ovakve objekte koji su već uništili živote indivudua? Ovakva ambivalencija upoznaje nas sa Milenkovićevim  lajtmotivom ove serije, pod nazivom Vrzino kolo, čijom simbolikom naglašava argumentaciju koja je već odavno na snazi kada se govori o temi tradicije i njene relevantnosti u savremenom društvu čineći začarani krug, ali istovremeno pozivajući posmatrača da još jednom razmisli i odgovori na gore postavljena pitanja etičke opravdanosti i potrebe za održavanjem ovakvih praksi u XXI veku.
Aleksandar Stojanović Luci
kustos Gradske galerije KC Grada 

"So na ranu/Nepoznati" KC GRAD 1-14. X 2018.
16
123
7
Published:

"So na ranu/Nepoznati" KC GRAD 1-14. X 2018.

16
123
7
Published:

Creative Fields