Text by Sławomir Lipnicki, Ph.D.

As Emmanuel Levinas has put it, ,,When we are looking at somebody's gaze, we are look them in the face. Face is therefore the only way in which the Other reveals his identity".
Anna Taut's portraits seem to be her way to achieving maturity, becoming aware of both her relations with people important to her and the consequences of such relations.
Five portraits, including a self-portrait, create a whole. A combined self-portrait, one could say. Classic family portrait in the vein of old Dutch paintings, poignant with their warmth of gesture, is not the case here. Each of the models has been separated from the others; looking straight into the camera lens, they see Anna- the painter, the observer. Each is portrayed in a different ,,look", so that their faces become the reflections of Anna Taut's view- they complement her face.
Anna Taut painting technique apply reveals the nature of looking. The over-scaled hands of the father or the ,,unreal" backgrounds emphasise the experience of focusing on oneself, of a ,,loneliness-in-meeting", of a sadness.
,,I see myself from the inside. A shivering mass. i cannot see the face, I am imagining it. (...) I am watching my soul and I know it well but as to my appearance..my family know it much better then I do. To present oneself the way you can never see yourself-that is the true self portrait! The ideal! "
These words make explicit the artist's goal in the quest for ,,her own picture". She builds it painstakingly, searching for the perfect composition, the perfect form, the perfect self. What for? Perhaps, like many other artists, she strives to stop identifying herself with the mask, choosing to turn to the face instead, even if, as she writes, that would hurt.

------------------------------------------------------------------------------------------------------

Jak pisał Emmanuel Levinas: „Kiedy spoglądamy na czyjeś spojrzenie, patrzymy w twarz. Twarz, więc jest jedynym sposobem, w jaki byt może się objawić w swej tożsamości”.
Przedstawione portrety Anny Taut wydają się jej próbą dochodzenia do dojrzałości. Uświadomieniem własnych relacji z osobami jej bliskimi, jak i wynikających z tychże relacji zależności.
Pięć portretów, wśród których pojawia się autoportret, tworzy całość. Można by rzec, jeden autoportret.
Nie mamy tu do czynienia z klasycznym portretem grupowym, rodzinnym, jak u dawnych Holendrów ujmujących ciepłem gestów portretowanych. Tu każda z portretowanych osób została odseparowana od pozostałych – spoglądając w obiektyw, patrzą na artystkę. Każda uchwycona w innym spojrzeniu. W ten sposób portretowane twarze stały się odbiciem spojrzenia artystki-dopełnieniem jej twarzy. Zastosowana przez Annę Taut technika malowania trafnie odsłania tajniki spojrzenia. Przeskalowane ręce ojca czy pozbawione „realności” tła wzmacniają doświadczenie skupienia na sobie, samotności w spotkaniu. Pewnego rodzaju smutku.
„Widzę siebie od środka. Jako rozedrganą masę. Nie widzę twarzy, wyobrażam ją sobie. (…) Obserwuję i znam swoją duszę, ale nie swoją fizjonomię – tę lepiej znają otaczający mnie najbliżsi. Pokazać siebie z punktu, w jakim sami sobie się jawimy – oto prawdziwy autoportret! To ideał!”
Słowa te dobitnie odsłaniają intencje artystki w grze o „własny obraz”. Buduje go mozolnie, szukając idealnego kadru, idealnej formy, idealnej siebie. Po co? Może po to, by jak wielu artystów przestać się identyfikować z własną maską, lecz zwrócić się ku twarzy, nawet, jak pisze Ania – gdyby miało to boleć.

dr Sławomir Lipnicki Read Less